Mevsimlere Göre Bahçe Bakım Takvimi
Bahçede işlerin çoğu zamanlamayla ilgilidir. Aynı budama, doğru ayda faydalı, yanlış ayda zararlıdır. Bu yüzden aklınızda net bir bahçe bakımı takvimi olması gerekir. Aşağıdaki plan, dört mevsim boyunca ne zaman ne yapacağınızı adım adım gösteriyor. Kendi iklim bölgenize göre iki hafta ileri ya da geri kaydırmanız yeterli.
Takvimi Kullanmadan Önce
- İlk ve son don tarihlerinizi öğrenin. Tüm plan bu iki tarihe göre kurulur.
- Bahçenizin bir krokisini çizin. Hangi yatakta ne var, not edin.
- Küçük bir defter tutun. Ekim tarihi, hasat tarihi, hava notları.
- Aletlerinizi yılın başında kontrol edin. Körelmiş makas budama değil, ezme yapar.
Adım Adım Mevsim Planı
1. Kış Sonu (Şubat – Mart başı): Hazırlık
- Meyve ağaçlarında ve asmada kış budamasını yapın. Bitki uyanmadan, don riski azaldığında.
- Kuru, kırık, içe doğru büyüyen dalları kesin. Taç ortasını havalandırın.
- Kompost yığınını karıştırın. Elenmiş kısmı kenara alın, ilkbaharda kullanacaksınız.
- Tohum listesini yapın, sipariş verin. Fide için iç mekân ekimlerine başlayın: domates, biber, patlıcan.
- Toprak çözüldüğünde yatakları çapalayın, geçen yılın bitki artıklarını temizleyin.
2. İlkbahar (Mart – Mayıs): Ekim ve ilk gübreleme
- Toprağa olgun kompost veya yanmış gübre verin. Üst 10-15 cm'e karıştırın.
- Soğuğa dayanıklıları erken ekin: marul, ıspanak, roka, havuç, bezelye, soğan.
- Son don geçtikten sonra sıcak sevenleri toprağa alın: domates, fasulye, kabak, salatalık.
- Fideleri dikmeden önce 5-7 gün açıkta bekletip alıştırın. Aksi halde şok yaşarlar.
- Çiçek soğanları açtıktan sonra solmuş başları alın, yaprakları kesmeyin.
- Yabancı otları küçükken alın. 5 cm'lik ot, 20 cm'lik ottan on kat kolay çıkar.
- Damlama hattını kurun ve test edin. Sıcaklar bastırınca kurmak çok daha zordur.
3. Yaz (Haziran – Ağustos): Sürdürme
- Sulamayı sabah erken yapın. Derin ve seyrek sulama, sık ve yüzeysel sulamadan iyidir.
- Toprağı malçlayın: saman, kuru yaprak, çim kırpığı. Nemi tutar, ot çıkışını azaltır.
- Meyve veren sebzelere 15-20 günde bir sıvı besleme yapın. Potasyum ağırlıklı olsun.
- Domateste koltuk sürgünlerini haftada bir alın, gövdeyi bağlayın.
- Fesleğen, nane, reyhanda çiçek başlarını koparın. Yaprak verimi artar.
- Yaprak altlarını haftada bir kontrol edin. Yaprak biti, kırmızı örümcek erken yakalanır.
- Olgunlaşanı zamanında toplayın. Sarkıp kalan meyve, bitkiyi yeni meyveden alıkoyar.
4. Sonbahar (Eylül – Kasım): Toparlama ve yatırım
- Yazlık bitkileri sökün. Hastalıklı olanları komposta atmayın.
- Kışlık sebzeleri ekin: pırasa, lahana, karnabahar, ıspanak, kışlık soğan, sarımsak.
- Boşalan yataklara yeşil gübre ekin: fiğ, yulaf, bakla. Toprağı ilkbahara hazırlar.
- Toprak analizini bu dönemde yaptırın. Kireç veya organik madde takviyesi için doğru zaman.
- Çok yıllık çiçekleri bölün, yeniden dikin. Gül soğuklar öncesi hafif kısaltılır.
- Bahar çiçek soğanlarını yerleştirin: lale, nergis, sümbül.
- Yaprakları toplayıp yığın yapın. Bir yıl sonra bedava yaprak çürüntüsü.
5. Kış (Aralık – Ocak): Koruma ve planlama
- Genç ağaç gövdelerini beyaza boyayın ya da sarın. Don çatlaklarını önler.
- Saksılı bitkileri duvara yakın toplayın, altına strafor koyun.
- Su hatlarını boşaltın, hortumu içeri alın.
- Aletleri temizleyin, bileyin, metal kısımları yağlayın.
- Gelecek yılın ekim nöbetini yazın. Aynı yatağa aynı aileden bitki gelmesin.
Tek Bakışta Yıllık Tablo
| Mevsim | Budama | Gübreleme | Toprak İşi |
|---|---|---|---|
| Kış sonu | Ağaç ve asma budaması | — | Temizlik, ilk çapa |
| İlkbahar | Solmuş çiçek alma | Kompost + temel gübre | Yatak hazırlığı, ekim |
| Yaz | Koltuk alma, uç alma | Sıvı besleme, 15-20 gün | Malçlama, ot alma |
| Sonbahar | Hafif düzeltme | Ahır gübresi, yeşil gübre | Derin işleme, kışlık ekim |
Sık Yapılan Hatalar
- Erken ekim hevesi. Bir sıcak hafta baharın geldiği anlamına gelmez. Don tarihini bekleyin.
- Yanlış zamanda budama. İlkbaharda çiçek açan çalıları kışın budarsanız o yıl çiçek görmezsiniz. Onlar çiçekten hemen sonra budanır.
- Yazın azotlu gübre yığmak. Bitki yaprak yapar, meyve vermez.
- Ham gübre kullanmak. Yanmamış gübre kökü yakar, ot tohumu taşır. En az bir yıl beklemiş olsun.
- Her gün az su vermek. Kökler yüzeyde kalır, ilk sıcakta bitki yatar.