Balkon Bahçesi Yapmanın Sırları

Balkonunuz kaç metrekare olursa olsun, bitki yetiştirmeye yeter. Üç saksı da bir bahçedir. Önemli olan alanı doğru okumak: ne kadar ışık geliyor, rüzgâr ne yönden esiyor, su nereye akıyor. Aşağıdaki adımlar balkon bahçesi saksı yetiştirme işini baştan sona, sırayla anlatıyor.

Adım Adım Balkon Bahçesi

1. Işığı ölçün. Bir gün boyunca balkonu izleyin. Sabah 9, öğlen 13, akşam 17'de fotoğraf çekin. Kaç saat doğrudan güneş aldığını yazın.

   • 6 saat ve üzeri: domates, biber, patlıcan, fesleğen, lavanta, sardunya.
   • 3–5 saat: marul, roka, ıspanak, maydanoz, nane, çilek.
   • 3 saatin altı: yeşillikler zorlanır. Begonya, fujer, kolay yaprak bitkileri deneyin.

   Işık koşullarına göre bitki seçimi konusunu ayrıntılı anlattığımız sayfa, bu listeyi genişletmek isteyenler için iyi bir başlangıç.

2. Saksıyı hacme göre seçin. Bitkinin kökü ne kadar yer isterse o kadar toprak verin. Küçük saksı, sık sulama ve stres demektir.

   Bitki	En az hacim	Derinlik
   Roka, marul, maydanoz	5 litre	15–20 cm
   Fesleğen, nane, kekik	5–7 litre	20 cm
   Biber, patlıcan	10–15 litre	30 cm
   Domates, salatalık	20–30 litre	35–40 cm
   Çilek	3–5 litre / fide	20 cm

   Malzeme farkı önemlidir. Toprak saksı nefes alır ama çabuk kurur. Plastik nemi tutar, sıcakta ısınır. Kumaş saksı kökü havalandırır, yazın günlük sulama ister. Her saksının altında mutlaka delik olsun.

3. Harcı kendiniz karın. Bahçe toprağını olduğu gibi saksıya koymayın; sıkışır, su geçirmez. Basit ve işe yarayan karışım:

   • 4 ölçü torf veya hazır saksı toprağı
   • 2 ölçü elenmiş kompost veya yanmış hayvan gübresi
   • 1 ölçü perlit veya iri kum
   • 1 ölçü hindistan cevizi torfu (varsa)

   Karışımı ıslatın, sıkın. Top halinde kalıp parmakla dağılıyorsa kıvam doğru. Kompostu evde üretmek isterseniz toprak hazırlama ve kompost yapımı rehberi mutfak atığından harç çıkarmayı anlatıyor.

4. Drenaj katmanını doğru kurun. Saksının dibine 2–3 cm iri malzeme koyun: kırık saksı parçası, kaba perlit, ponza. Üstüne toprağı doldurun. Ağzın 2 cm altında bırakın, sulama payı olsun. Balkona su damlamasın diye tabak kullanın ama tabakta su biriktirmeyin.

5. Ekimi veya fideyi yerleştirin. Yeşillikleri tohumdan ekmek kolay ve ucuzdur. Domates, biber, patlıcanı fideyle başlatmak zaman kazandırır. Tohum derinliği kabaca tohum kalınlığının iki katıdır. Fideyi dikerken kök boğazını gömmeyin; domates istisnadır, gövdesinin bir kısmı gömülünce yeni kök verir. Hangi bitkiyi ne zaman ekeceğinizi tohum seçimi ve ekim zamanı sayfasından kontrol edin.

6. Sulamayı parmakla karar verin. Takvimle değil, toprakla sulanır. Parmağınızı 3 cm daldırın. Kuruysa sulayın, nemliyse bekleyin.

   • Sabah erken veya akşamüstü sulayın.
   • Alttan su akana kadar bol verin, sonra durun.
   • Yaprakları değil kök bölgesini ıslatın.
   • Yazın toprağın üstüne 2 cm saman, kuru yaprak veya kabuk parçası serin. Nem iki katı süre kalır.

   Tatile çıkacaksanız damlama düzeneği işinizi görür; sulama teknikleri sayfasında basit kurulumlar var.

7. Düzenli besleyin. Saksıdaki besin sulamayla yıkanır. Toprak, bahçeden farklı olarak kendini yenilemez.

   • Dikimde harca bir tutam yavaş salınan organik gübre karıştırın.
   • Üçüncü haftadan sonra 15 günde bir sıvı gübre verin.
   • Yeşilliklere azot ağırlıklı, meyve verenlere potasyum ağırlıklı destek uygun.
   • Solucan gübresi çayı balkon için pratik ve kokusuzdur.

8. Rüzgâr ve sıcağa karşı önlem alın. Balkon, bahçeden daha sert bir ortamdır. Beton gündüz ısınır, gece soğur.

   • Uzun saksıları korkuluğa sabitleyin.
   • Domatese ilk günden herek çakın.
   • Saksıları küme halinde yerleştirin; birbirini gölgeler, nemi korur.
   • Koyu renkli saksıyı öğle güneşinde açık renkli bir kapla çevreleyin.
   • Saksıyı doğrudan sıcak betona koymayın; ahşap altlık veya tekerlekli tabla kullanın.

9. Zararlıyı erken yakalayın. Haftada bir yaprak altlarına bakın. Yaprak biti, kırmızı örümcek ve beyaz sinek balkonun en sık misafirleridir. Az sayıdaysa güçlü su püskürtmesi yeter. Yayılmışsa arap sabunu çözeltisi veya neem yağı uygulayın. Akşam uygulayın, güneşte yaprak yakar. Doğal mücadele yöntemleri sayfasında karışım oranları anlatılıyor.

10. Hasat edin ve devam ettirin. Yeşillikte dış yaprakları koparın, göbeği bırakın; bitki yeniden verir. Fesleğende tepeyi kesin, dallanır. Domatesi tam renk alınca alın. Boşalan saksıya hemen yeni tohum atın