Domates Çiçekleri Neden Dökleniyor? Çözüm Yolları
Domates saksıda ya da bahçede güzelce büyüyor. Çiçekler açıyor. Sonra bir sabah bakıyorsunuz, çiçekler sapından kopmuş, toprağa dökülmüş. Meyve hiç bağlamamış.
Bu duruma domates çiçek dökülmesi deniyor. Hastalık değil. Bitkinin "şu an meyve taşıyamam" demesi. Sebebini bulunca çözümü de kolay.
Çiçek Dökülmesinin Ana Sebepleri
Domates kendi kendini dölleyen bir bitki. Çiçeğin içinde hem erkek hem dişi organ var. Polen düşer, tozlaşma olur, meyve bağlar. Bu zincirin herhangi bir halkası bozulursa çiçek dökülür.
- Sıcaklık: Gündüz 32 °C üzeri, gece 21 °C üzeri sıcaklıkta polen canlılığını kaybeder. Gece 12 °C altına düşerse aynı sorun tersinden yaşanır.
- Nem: Hava çok kuruysa polen dişi organa tutunmaz. Çok nemliyse polen topaklanır, dökülmez.
- Sulama düzensizliği: Bir gün susuz kalıp ertesi gün bol su almak bitkiyi strese sokar. Bitki ilk olarak çiçeği feda eder.
- Fazla azot: Yaprak gübresi ya da azotu yüksek gübreyle beslenen domates yaprak yapar, meyve yapmaz.
- Hareketsiz hava: Balkonda, kapalı serada ya da rüzgârsız köşelerde polen yerinden hiç oynamaz.
- Aşırı çiçek yükü: Bitki taşıyamayacağı kadar çiçek açtıysa fazlasını kendi atar. Bu normaldir.
- Kök sıkışması: Küçük saksıda kök gelişemez. Bitki meyveyi beslemeye cesaret etmez.
Adım Adım Çözüm
-
Önce sıcaklığı ölçün. Bitkinin yanına basit bir termometre koyun. Birkaç gün gündüz ve gece değerlerini not edin. Dökülmenin zamanlaması ile sıcak dalgası çakışıyorsa sebebi bulmuş oldunuz.
-
Öğle güneşini kırın. 11.00 ile 16.00 arasında bitkinin üzerine gölgeleme filesi ya da ince tül gerin. Yüzde 30-40 gölge yeterli. Bitkiyi tamamen karanlığa almayın. Balkonda saksıyı öğleden sonra duvar dibine çekmek de işe yarar.
-
Sulamayı düzene sokun. Toprağın 5 cm derinini parmağınızla kontrol edin. Kuruysa sulayın. Az az sık sık değil, seyrek ve derin sulayın. Sıcak dönemde sabah erken saat en iyisi. Damlama sistemi kurmak bu işi tamamen çözer; sulama teknikleri konusunu ayrıntılı anlatan bölüme göz atın.
-
Toprağı malçlayın. Kök bölgesine 5 cm kalınlığında saman, kuru çim ya da yaprak serin. Malç toprak sıcaklığını düşürür, nemi tutar. Çiçek dökülmesine karşı en ucuz önlem budur.
-
Azotu kesin, potasyum ve fosfora geçin. Çiçek döneminde azotu yüksek gübre kullanmayın. Yakılmış kemik unu, odun külü ya da potasyumu yüksek organik gübre tercih edin. Kompost kullanıyorsanız iyi yanmış olmasına dikkat edin.
-
Elle tozlaşmaya yardım edin. Sabah 10.00 civarı, çiçekler açıkken bitkinin gövdesini parmağınızla hafifçe fiskeleyin. Ya da çiçek salkımını iki parmağınız arasında birkaç saniye titretin. Elektrikli diş fırçasının arkasını sapa dayamak da klasik bir yöntem. Bunu iki günde bir tekrarlayın.
-
Hava akımı sağlayın. Bitkiler arasında en az 50-60 cm mesafe bırakın. Alt yaprakları ve koltuk sürgünlerini temizleyin. Kapalı balkonda pencereyi sabah saatlerinde açın.
-
Saksıyı büyütün. Tek domates için en az 25-30 litre hacim gerekir. 10 litrelik kovada domates meyve tutmakta zorlanır. Kök hacmi yetersizse mevsim ortasında bile daha büyük kaba alabilirsiniz.
-
Sıcak geçene kadar sabredin. Sıcak dalgası kaynaklı dökülmede bitkiyi kurtarmaya çalışmayın, ayakta tutun. Sıcaklık normale döndüğünde yeni çiçekler meyve bağlar. Bitkiyi bu dönemde sağlıklı yaprakla geçirmek yeterli.
-
Çeşit seçimini gözden geçirin. Sıcak bölgede yaşıyorsanız ısıya dayanıklı, küçük meyveli çeşitleri deneyin. Kiraz domates iri etli çeşitlere göre sıcakta çok daha az çiçek döker. Tohum seçimi ve ekim zamanı konusu bu noktada işinizi kolaylaştırır.
Sık Yapılan Hatalar
- Çiçek dökülünce daha çok gübre vermek. Bitki açsa değil, stresli. Fazla gübre stresi artırır.
- Yaprakların üzerine sulamak. Nemli yaprak mantar davet eder. Suyu köke verin.
- Sıcak öğlende sulamak. Kök şoku yaşanır. Sabah ya da akşam üstü sulayın.
- Bitkiyi tamamen gölgeye almak. Domates günde en az 6 saat güneş ister. Gölgeleme sadece öğle saatleri için.
- İlk dökülen çiçeklerde paniklemek. Sezonun ilk salkımında birkaç çiçeğin dökülmesi olağan.
- Koltuk sürgünlerini hiç almamak. Bitki enerjisini sürgüne harcar, meyveye kalmaz.
- Küçük saksıda ısrar etmek. Kök sıkışması sulama düzenini de bozar.
Hızlı Tanı Tablosu
| Belirti | Muhtemel sebep | Yapılacak |
|---|---|---|
| Çiçek sararıp kuruyarak dökülüyor | Aşırı sıcaklık | Gölgeleme, malç |
| Ya |