Marul Yetiştirirken Uzun Süre Hasat Etme Yöntemi
Marul, tek seferde sökülüp bitmesi gereken bir sebze değil. Doğru kesildiğinde aynı bitkiden üç, dört, bazen beş kez yaprak alabilirsiniz. Bahçeciler bu yönteme marul kesme hasat diyor. İngilizcede "cut and come again" olarak geçer. Mantığı basit: yaprakları alırsınız, büyüme noktasına dokunmazsınız, bitki yeniden sürer.
Bu sayfada tekniği baştan sona, uygulanabilir adımlarla anlatıyorum. Balkondaki bir saksıda da, bahçedeki bir tahta yatakta da aynı şekilde işler.
Hangi Marul Çeşitleri Uygun?
Her marul tekrar tekrar kesilmeye uygun değil. Seçim, işin yarısı.
- Yaprak marulları: Lolo rosso, lolo bionda, oak leaf, salata marulu. En verimli grup. Kesildikten sonra hızlı sürer.
- Romaine / marul tipi (uzun yapraklı): Dış yapraklarını tek tek alarak uzun süre hasat edebilirsiniz. Toptan kesim de işe yarar ama daha yavaş toparlanır.
- Baş marul (iceberg tipi): Tekrar sürmez. Baş bağlar, kesilir, biter. Bu yöntem için uygun değil.
Karışık yaprak marul tohumu paketleri bu iş için ideal. Tohum seçimi ve ekim zamanı konusunda sitedeki ayrı rehber işinizi kolaylaştırır.
Adım Adım Uygulama
-
Toprağı besin açısından zengin hazırlayın. Marul yaprak veren bir bitki. Kesip yeniden sürmesini istiyorsanız azota ihtiyacı var. Ekimden önce toprağa iyi yanmış kompost veya solucan gübresi karıştırın. Gevşek, su tutan ama göllenmeyen bir yapı hedefleyin.
-
Sık ekin, ama boğmayın. Kesme hasat için bitkiler arası 10–15 cm yeterli. Baş marulda gerekli olan 30 cm burada gerekmez. Sıra arası 20 cm iyi bir ölçü. Tohumu 0,5 cm derinliğe ekin; marul tohumu çimlenmek için ışık ister, derine gömmeyin.
-
İlk kesime kadar bekleyin. Yapraklar 10–12 cm boya geldiğinde hazırdır. Bu genelde ekimden 25–35 gün sonrasına denk gelir. Acele etmeyin; bitkinin kök sistemi yeterince güçlenmeden kesmek yeniden sürmeyi zayıflatır.
-
Doğru yükseklikten kesin. İşin kalbi burada. Toprak seviyesinden 3–5 cm yukarıdan kesin. Bu tacın içinde büyüme noktası (merkez göbek) durur. Oradan yeni yapraklar çıkar. Dibinden kesersen bitki biter.
-
Keskin alet kullanın. Temiz bir mutfak makası veya bahçe makası. Kör alet yaprağı ezer, kesik yerinden çürüme başlar. Alet seçimi konusunda sitedeki ekipman rehberine bakabilirsiniz. Her hasattan sonra makası silmek hastalık geçişini azaltır.
-
Sabah erken hasat edin. Yapraklar gece boyunca su depolar. Sabah kesilen marul daha gevrek olur, buzdolabında daha uzun dayanır. Öğle güneşinde kesilen yaprak hemen pörsür.
-
Kesimden hemen sonra sulayın. Bitki yaralanmış ve yeniden sürmeye hazırlanıyor. Toprak nemli olmalı. Suyu köke verin, yaprakların üstüne püskürtmeyin. Damlama sistemi bu iş için en temiz çözüm.
-
Hafif besleme yapın. Her ikinci kesimden sonra sıvı organik gübre veya seyreltilmiş kompost suyu verin. Azot desteği olmadan üçüncü kesim cılız kalır.
-
10–14 gün bekleyin, tekrar kesin. Sıcak mevsimde 10 gün, serin havada 14–20 gün sürer. Yapraklar yine 10 cm olduğunda ikinci hasat hazır.
-
Sırayla ekim yapın. Her 2–3 haftada yeni bir sıra ekin. Böylece eski bitkiler yorulduğunda yenileri devreye girer. Marul sonsuza kadar sürmez; genelde 3–4 kesimden sonra yapraklar sertleşir ve acılaşır.
-
Tohuma kaçmayı fark edin. Bitkinin ortasından yukarı doğru bir sap çıkıyorsa, süt kıvamı arttıysa ve yaprak acılaştıysa iş bitmiştir. O bitkiyi sökün, yerine yeni tohum ekin.
Sıcaklık ve Işık Konusu
Marul serin hava sebzesidir. Verimli aralık 10–22 °C. 25 °C üzerinde tohuma kaçma hızlanır, yapraklar acılaşır.
- İlkbahar ve sonbahar en iyi dönemler.
- Yaz aylarında yarı gölge arayın. Domates veya fasulyenin gölgesine ekmek işe yarar.
- Günde 4–6 saat güneş kesme hasat için yeterlidir. Tam güneş şart değil.
- Balkonda 20 cm derinliğinde geniş bir kap, tek bir derin saksıdan daha verimlidir.
Sık Yapılan Hatalar
- Çok dipten kesmek. En yaygın hata. Büyüme noktası gidince bitki sürmez. 3 cm altına inmeyin.
- Tek seferde her yaprağı almak. Merkezdeki küçük yaprakları bırakın. Bitki fotosentez yapacak yüzey olmadan toparlanamaz.
- Kesimden sonra susuz bırakmak. Stres altındaki bitki tohuma kaçar. Toprağı nemli tutun.
- Yapraklar çok büyüyünce kesmek. 15 cm'yi geçen yaprak sertleşir. Gençken alın.
- Besleme yapmamak. Üç kesim aynı topraktan çıkıyor. Besin eklenmezse verim düşer.
- Aynı yeri yıllarca marula ayırmak. Hastalık birikir. Ekim yerini her sezon değiştirin.
- Salyangozu görmezden gelmek. Yeni sürgünler onların favorisi. Kül, kahve telvesi veya elle toplama işe yarar; doğal mücadele yöntemleri rehberinde daha fazlası var.